Licht gewicht

Er was een tijd dat verpakkingen ons leven lichter maakten. Een tijd waarin een tearstrip een klein rood lintje van vooruitgang was: je trok eraan en voilà, toegang tot geluk. <br> </br> <b>Gedisciplineerde soldaatjes</b> <br> </br> Neem de Giotto hazelnoot bonbons. Een <i>guilty pleasure</i> waarvan ik altijd een paar pakjes insla als ik in Duitsland ben (in Nederland zijn ze wonderlijk genoeg niet verkrijgbaar en dat draagt bij aan het heimelijk genoegen). Zo’n licht rolletje verfijnde, tere zoetigheid in een handige, elegante verpakking. Je trok aan de strip en negen luchtige bonbons wachtten je keurig in een rijtje op. Gedisciplineerde soldaatjes van crème en nougatine. <br> </br> Maar toen kwam de PPWR. Gemak is verdacht. De tearstrip bleek bij mijnrecente aankoop verdwenen. Tearstrips zijn extra materiaal en maken recycling lastiger. Ik vermoed dus dat het daardoor is ingegeven. Het kan natuurlijk ook gewoon een kostenbesparing zijn… <br> </br> <b>Hans en Grietje</b> <br> </br> In elk geval sta ik nu te hannesen met een Giotto-verpakking zonder tearstrip. Ik zoek een begin, ik scheur, ik probeer het voorzichtig, maar de rol besluit anders. <br> </br> Zonder strip scheurt de rol in alle richtingen open. De bonbons schieten over tafel. Ze rollen richting rand, stuiteren tegen mijn koffiekop en laten, kwetsbaar als ze zijn, een spoor van hazelnootgruis achter. Alsof Hans en Grietje voortaan bij Ferrero in dienst zijn. Licht zou het moeten zijn, <i>convenience</i>, maar het wordt zwaar werk. Ironisch genoeg zit de zwaarte tegenwoordig niet meer in het materiaal, maar in de frustratie. <br> </br> <b>Zwart goud</b> <br> </br> Aan de andere kant van het spectrum, letterlijk zwaarder, herontdek ik de langspeelplaat. Vinyl. Zwart goud, want ik ben niet de enige die er weer voor in de markt is. Nostalgie in 180 gram. Waar streaming gewichtloos door de ether zweeft, komt een plaat in een hoes die je met twee handen vastpakt. Dat moment waarop je de binnenhoes voorzichtig open laat glijden, de plaat eruit tilt zonder de groeven aan te raken, het is elke keer weer een klein cadeautje. Een ritueel. Een <i>unpacking experience</i> in optima forma. <br> </br> En ook een zaak van gewicht en kwetsbaarheid. Een stapeltje platen weegt al snel een paar kilo en neemt meer ruimte in dan mijn hele Spotify-bibliotheek ooit zal doen. En het onderhoud. Voorzichtig behandelen, neerleggen. Naald schoon. Plaat schoon. Even met dat antistatische borsteltje eroverheen, alsof je een miniatuurijsbaan dweilt. Want één kras en je hoort het. Streaming vergeeft, vinyl onthoudt. <br> </br> <b>Tussen licht en zwaar</b> <br> </br> En zo leef ik tussen licht en zwaar. Tussen de ogenschijnlijk lichte Giotto-verpakking die zich als een confettikanon gedraagt, en de zware vinylplaten die met hun plechtige gewicht om aandacht vragen. Het echte drama openbaart zich wanneer de werelden botsen: hazelnootkruimels die vrolijk over tafel stuiteren en precies daar landen waar mijn net schoongemaakte langspeelplaat ligt te wachten. <br> </br> PPWR mag dan streven naar minder afval, maar ik produceer inmiddels een heel nieuw type vervuiling: analoog ondersteunend bonbongruis. Dát is de ware zwaarte van verpakkingen: niet wat erin zit, maar wat er uiteindelijk op de PPWR-plaat belandt. <br> </br> <i> Deze column verscheen in Pakkracht 63 (maart 2026). <br> </br> Foto: Lisa (Pexels)</i> <br> </br>

Blik op Piet

Het heerlijk avondje is gekomen. Vol verwachting zet Piet zijn schoenen bij de kachel. Stevige, degelijke ANWB-stappers. Maat 43. “Daar past heel wat in,” grinnikt hij, terwijl hij zijn schoenen rechtzet. “Nog één nachtje slapen”. <br> </br> <b>Comfortabele, warme kistjes</b> <br> </br> Elke avond zet Piet zijn schoenen klaar. Zo kan hij ‘s morgens snel in die comfortabele, warme kistjes schieten voor hij gehaast vertrekt naar zijn werk als docent verpakkingen aan de HAS green academy. Zijn schoenen zijn kenmerkend voor hem. Collega’s noemen het model gekscherend ‘pietschoenen’. <br> </br> Maar morgen is anders. Morgen gaat Piet Degen met pensioen. Het is december en oude gewoontes zitten diep. Lege schoenen bij de kachel. Hij mijmert over de afgelopen tientallen decembermaanden, zijn kinderen, zijn kleinkind. Als hij nu schoeisel neerzet, hoort er iets in te komen. Maar wat laat je voor jezelf achter op de laatste avond voor je pensioen? <br> </br> <b>Minor ‘Blikologie’</b> <br> </br> Piet besluit dat dit hét moment is voor een terugblik. Letterlijk. Want als er iets is waar hij van houdt, is het blik. Vis in blik. Bonen in blik. Zélfs soep in blik. Piet vindt alles prachtig zolang het een metalen jasje heeft. “Duurzaam, stevig en eindeloos te recyclen,” oreert hij vaak tegen zijn studenten. Piet kan uren praten over de charme van metalen verpakkingen. Zijn collega’s grappen wel eens dat hij een minor “Blikologie” zou moeten starten. <br> </br> <b>Makreel-in-bio-tomatensaus</b> <br> </br> Hij loopt naar zijn keukenkast en haalt een verzameling blikken tevoorschijn. Sardientjes, romige kokosmelk, kapucijners: een hele blikkenparade tuimelt op tafel. “Een mens moet zijn pensioen met smaak inluiden,” mompelt hij. Hij kiest het mooiste blik uit: een limited edition makreel-in-bio-tomatensaus. Bijzonder van vorm, glimmend en mooi bedrukt. Precies het soort verpakking dat hij in zijn lessen altijd heeft gebruikt om de kracht van blik te laten zien. <br> </br> Hij denkt terug aan al die jaren in het onderwijs: de vragen van studenten, de projecten waarin ze zelf verpakkingen moesten ontwerpen, de discussies over materiaalkeuze. Nu is het tijd voor een nieuw hoofdstuk. Geen deadlines meer, geen beoordelingsformulieren, geen productpresentaties. Alleen nog tijd, rust en, natuurlijk… een goed gevulde kast vol blikken. <br> </br> <b>Elke dag opnieuw</b> <br> </br> Hij legt het blikje plechtig in zijn schoen. “Zo,” zegt hij tevreden, “een cadeautje van mij voor mij.” Piet gaat zitten, kijkt naar zijn gevulde pietschoen en glimlacht breed. “Een blik op de toekomst,” fluistert hij. “en die ziet er goed uit.” <br> </br> Met een laatste tevreden zucht blaast hij het kaarsje uit. Nog één nachtje slapen, en dan begint het heerlijk avondje voortaan elke dag opnieuw. <br> </br> <i> Deze column verscheen in Pakkracht 62 (dec 2025). <br> </br> Foto: Piet Degen/VerpakkingsManagement</i> <br> </br>

Positivity Branding volgt workshop Druktechnieken

Begin oktober volgde het team van Positivity Branding onze workshop Druktechnieken. Ze waren erg enthousiast over de training die werd gehouden op onze locatie in Amsterdam. <br></br> Team Brand Positivity: “Onze grootste takeaway uit de workshop? Dat als je print- en productietechnieken echt wil kunnen doorgronden, het cruciaal is om te weten hoe onze zintuigen werken. Vooral hoe onze ogen een beeld waarnemen. De workshop gaf ons veel inzicht en handvatten, en is echt een aanrader voor elke klant en creatief in de branche. We kregen zelfs een certificaat!😊” <br></br> <i>Foto: Positivity Branding </i> <br></br>

Stemadvies

De ether is zwanger van ambitie en doelen. Van maatregelen en handhaving. Van vleien en vliegen afvangen. We gaan in de komende maanden ontdekken wat ervan terechtkomt en hoe het met de daadkracht zal gaan. <br> </br> <b>Verpakkingen nooit speerpunt verkiezingen</b> <br> </br> Verpakkingen zijn zelden of nooit een speerpunt bij de verkiezingen. Het maakt in elk geval geen deel uit van een overkoepelde visie van de politiek over de industrie . Meestal wordt de blik vernauwd tot het probleem van afval en afvalvermindering. Zoals in de jaren ’80 en ‘90 met het statiegeld. En begin deze eeuw met de ban op plastic zakjes. <br> </br> Meer recent waren er wel de de richtlijnen en verordeningen vanuit Europa, zoals de SUP en de PPWR. Daar hebben onze eigen politieke partijen ook een stem in gehad, maar omdat ze denken er in de landelijke verkiezingen niet snel stemmers mee te trekken, maken ze er (dus) geen punt van in hun programma’s. <br> </br> <b>Plat als een kartonnen pak</b> <br> </br> Verpakkingen komen ook in het huidige stemmencircus niet expliciet aan de orde. Je kunt hooguit zelf wat destilleren uit de programmapunten over circulaire economie, werkgelegenheid en de maakindustrie, maar het blijft wat vaag en weinig concreet als handvat voor het bepalen van de stem. Verpakkingen blijven in de ogen van de consument vaak de kwade genius als het gaat om duurzaamheid. Dus hoe kunnen we kiezen als we niet willen blijven hangen in jij-bakken dat een goede verpakking juist vaak geniaal is als het gaat om duurzaamheid. Als ik het nou eens platsla als ‘n kartonnen pak: de PPWR is het land ingeslingerd en de grote vraag voor veel bedrijven is nu “hoe dan?”. Welke politieke partij heeft daar een antwoord op? <br> </br> <b>Stembusakkoord</b> <br> </br> Ik denk dat ik het antwoord gevonden heb in het ‘stembusakkoord’ dat zeven partijen samen met een maatschappelijke alliantie van 25 organisaties heeft opgesteld. Die alliantie loopt uiteen van bedrijfsleven tot milieubeweging. Het stembusakkoord legt de politieke basis voor krachtige samenwerking tussen overheid en samenleving. De alliantie bepleit om deze samenwerking vast te leggen in een maatschappelijk akkoord. Het akkoord bestaat uit tien punten (want een lijstje heeft nou eenmaal tien punten). De twee die daar uitspringen voor een toekomstbestendige verpakkingsindustrie zijn: “stabiel, betrouwbaar en toereikend overheidsbeleid” en “herstel van de concurrentiekracht met visie op de toekomst” <br> </br> <b>Van ambitie naar daadkracht</b> <br> </br> De PPWR is van kracht, maar het is nog steeds ‘work-in-progress’. Betrouwbaar beleid met een duidelijke visie voor de toekomst zou helpen snel duidelijkheid en ondersteuning te krijgen. De zeven politieke partijen die het stembusakkoord hebben ondertekend zijn ChristenUnie, CDA, NSC, Groen Links-PvdA, VVD, D66 en Volt. Het gaat om mooie ambities met de oproep om krachten te bundelen. Met een stem op een van deze politieke partijen zijn er nog eens 25 organisaties die hen aan die ambities gaan houden. Van ambitie naar daadkracht. <br> </br> <i> Deze column verscheen in Pakkracht 61. <br> </br> Foto: Geralt (Pixabay)</i> <br> </br>