Moeiteloos
Europese wetgeving die grote gevolgen heeft voor de verpakkingsindustrie, wordt moeiteloos ingevoerd., ziet Packademy's Stefan Hermsen. Sciencefiction, utopie of nachtmerrie?
Europese wetgeving die grote gevolgen heeft voor de verpakkingsindustrie, wordt moeiteloos ingevoerd. Geen paniek, nauwelijks vragen, geen volle zalen met ontredderde verpakkingskundigen en brand owners.
Sciencefiction?
Dat klinkt als sciencefiction. Of is het een bijzonder optimistische observatie van de PPWR? Heb ik onder een steen gelegen? Maar nee, wat betreft de PPWR is de onderste steen zeker nog niet boven. Daarover zijn de vragen nog lang niet opgedroogd, wisselen uitleg en verwarring elkaar in hoog tempo af, en hoor ik nog steeds over slapeloze nachten.
Er is echter nog een andere Europese richtlijn. Richtlijn (EU) 2024/825, waarvan de aangescherpte regels tegen greenwashing sinds 27 september 2026 van toepassing zijn. Vanaf die datum handhaven toezichthouders op misleidende duurzaamheidsclaims en greenwashing. Nauwelijks een maand na de beruchte 12 augustus.
Greenwashing aanpakken
Toch denk ik dat die 27e september bij weinig mensen in de agenda gemarkeerd stond. Hoe dan? Misleiden mocht natuurlijk al niet. Maar ongefundeerde groene beloften en zelfverzonnen duurzaamheidskeurmerken worden nu nadrukkelijker aangepakt. Dat raakt nogal wat verpakkingen. En toch hoor ik er in onze industrie opvallend weinig over.
De kunststof zak die eruitziet als papier bijvoorbeeld. Bruin kleurtje, vezeltjes erop gedrukt, een groen stempeltje. Er komt een behoorlijke drukpers aan te pas om de indruk te wekken dat hier nauwelijks industrie bij betrokken was. Skeuomorfisme heet dat: iets de uiterlijke kenmerken geven van een ander materiaal of uitvoering. Een houtnerf in kunststof. Of papiervezels die uitsluitend uit inkt bestaan.
Skeuomorfisme
Op zichzelf een prima vormgevingsmiddel. Maar die bruine zak vertelt meer dan ‘ik lijk op papier’. Het impliceert ook: natuurlijk, verantwoord, minder milieubelastend. De consument wordt in een duurzame waan gelaten door een impliciete claim of uiterlijk. Bruine inkt is niet verboden. Maar een misleidende boodschap is niet onschuldig als ze vaag beschreven of getekend wordt. Waar bedrijven bij de PPWR nog veel vragen hebben over de interpretatie van de regels, blijft het hier oorverdovend stil.
Voor de opmerkelijke rust rond deze wetgeving zie ik twee verklaringen. De eerste is geruststellend. Marketeers wisten al precies wat ze deden. Welke suggestie dat vezeltje opriep, waarom dat blaadje daar stond en hoe weinig bewijs er achter dat groene stempeltje zat. In dat geval weten ze ook precies wat er moet verdwijnen. Wie bewust heeft gegreenwasht, kan kennelijk moeiteloos ontgroenen.
Onderop de stapel
De tweede verklaring is iets minder geruststellend. De richtlijn is ongezien aan ons voorbijgegaan. Ergens onder de stapels documents of compliance, declarations of conformity, vragenlijsten en presentaties over de PPWR, ligt nog een Europees voorschrift waarvan niemand de ontvangst heeft bevestigd. Dan verwarren we stilte met begrip. En geen vragen met geen problemen.
Als iedereen al wist wat er niet deugde of nog niet weet dat er iets moet gebeuren, dan kan Europese wetgeving die grote gevolgen heeft voor de verpakkingsindustrie, blijkbaar moeiteloos worden ingevoerd. Sciencefiction, utopie of nachtmerrie?
Deze column is verschenen in Pakkracht 67 (oktober 2026).
Beeld: Brian Yurasits (Unsplash)
Latest posts